Belki çoğumuz dizileri, filmleri, belgeselleri ya da son günlerde ülkemizde de hayran kitlesi çoğalan animeleri çeşitli sebeplerden artık bilgisayarımızda izlemeyi, TV’den izlemeye tercih ediyoruz. Özellikle bilgisayarımızda, DVD arşivimizin her zaman elimizin altında olması ve aynı zamanda az yer kaplaması için çeşitli programlar ile genellikle DIVX diye tabir edilen .avi, .mkv, .mka, .ogm gibi sıkıştırılmış video formatlarına dönüştürerek ya da direk iTunes Store üzerinden satın alarak izlemek üzere saklıyoruz. Ancak bir çoğumuzun İngilizce altyapısı iyi olmadığı için, bunun dışında sıkı sinema takipçilerinin Türkçe dublaj yerine filmleri kendi orjinal dillerinde izlemeyi da tercih ettiği için genelde bu film ya da dizilere uygun internetten indirdiğimiz Türkçe altyazılar ile izliyoruz. Genelde senkronları uyumlu olmalarına rağmen bazen elimizdeki video ile senkronsuz olabiliyor ve bu da biraz canımızı sıkabiliyor. İşte burada çözüm olarak Mac OS X platformunda çalışan Jubler isimli program devreye giriyor. Jubler aslında Windows platformunda bu iş için en çok tercih edilen Subtitle Workshop ile neredeyse aynı geniş özelliklere sahip olan Java tabanlı, kullanımı kolay, açık kaynaklı, ücretsiz ve Mac OS 10.4 ve üzeri hem PPC hem de Intel tabanlı Mac’ler üzerinde çalışabilen (Universal) bir programdır. Bu yüzden, Jubler’a sadece senkron işi yapan bir program olarak görmek biraz yanlış olabilir. Java tabanlı olmasına rağmen son iyileştirmelerle, sistemle uyumlu çalışır hale gelmesi de bir artı değer. Ama en önemlisi Türkçe arayüz desteğinin olması. Bu doğal olarak işimizi kolaylaştırıyor ve yazılımcılara teşekkür etmek için bize bir neden daha sunuyor.

Ancak özellikle anlatıma başlamadan önce belirtmem gereken bir husus var. Amacım temel olarak ¨Altyazı nasıl yazılır?¨ sorusuna tam olarak cevap vermek değil, çünkü Türkçe altyazı çeviri işini çok iyi yapanlar var ülkemizde internet ortamı üzerinde ve bu işten hiç bir karşılık beklemeden sadece hobi amaçlı yapıyorlar. Asıl amacım, Mac OS X üzerinde Jubler’ın kullanımını anlatmaya yöneliktir. Bu ufak ayrıntıyı da belirttikten sonra isterseniz kısa kesip, basitçe nasıl işe başlayacağımızı ve temel ayarları anlatayım.

Öncelikle www.jubler.org sitesine girerek Jubler’ın en son sürümünü çekip bilgisayarımıza yükleyelim. Ben şu an 3.9.6 numaralı en son sürümünü kullanıyorum. Yükledikten sonra Jubler’ı açıp Preferences’den Türkçeye uygun dil kodlaması ayarlarını yapmamız gerekiyor ki bu bizim için önemli yoksa bazı Türkçe karakterlerde sorun çıkarabilir.

Resimde görüldüğü gibi tüm kodlamaları ¨ISO-8859-9¨ olarak seçmemiz gerekiyor.

Kaydetmek için de aynı kodlamayı seçmemiz gerek.

Jubler günümüzde popüler olarak kullanılan (.srt, .ass, .ssa, .sub, .txt vs.) neredeyse tüm altyazı uzantılarına tam destek vermektedir ama biz bunların en popüleri olan ¨.srt¨ uzantısını seçiyoruz kaydetme ayarlarından şimdilik.

Player sekmesinden ise Jubler’ın şu an için tek video oynatıcı olarak destek verdiği Mplayer’ın yerini ¨Sihirbaz¨ tuşu ile Applications klasöründen seçmemiz gerekiyor ancak Jubler ile Mplayer şu haliyle biraz sorunlu çalışıyor. Bu sebeple, üzerinde çalıştığınız altyazıları gerçek zamanlı olarak görmek istiyorsanız Jubler üzerinde, Mplayer’ın en sağlıklı çalışan ve biraz modifiye edilmiş, geliştirilmiş versiyonu olan daha önce de sitemizde haberini vermiş olduğumuz MPlayer OSX Extended. Yükledikten sonra yukarıda gördüğünüz Sihirbaz ile Jubler için varsayılan oynatıcı olarak seçebilirsiniz. Bu özellik, altyazı üzerinde oynama, değiştirme, senkron gibi işlemleri yaparken gerçek zamanlı olarak bize videoyu izleme şansı sunuyor.

Ayrıca isteğe bağlı olarak Türkçe yazım denetimi için Jubler bize Zemberek desteğini de sunuyor. Zemberek’in son sürümünü de buradan indirebilir ve Jubler’ın yardım sekmesindeki 13. maddeden nasıl yükleneceğini öğrenebilirsiniz.

Zaman Kaydırma

İsterseniz ilk olarak basit bir işlemle başlayalım. Genelde altyazılar ile ilgili sorunlarımızın başında zaman uyumu vardır. Genelde bunun altından sadece tüm altyazıdaki zamanları uygun haline kaydırarak kurtulabiliriz. Şimdi asıl mesele elimizdeki video ile altyazının arasında kaç saniye ya da milisaniyelik zaman uyuşmazlığı olduğunu tespit etmekte. Bunun en kolay yolu aslında bildiğimiz eski usul dinleme ve izleme yoludur. Müzisyen kulağına ihtiyacımız olması gerekmiyor bunun için sadece Mplayer ya da MPlayer OSX Extended’da video dosyamızı açıyoruz. Zaten biliyorsunuzdur ama ben yine de belirteyim; Video dosyasının ismi ile altyazı dosyasının ismi aynı (dosya uzantıları hariç) ve aynı klasörde olmak zorundalar yoksa Mplayer bu altyazıyı video ile eşleştiremediği için açamaz. Videoyu izlerken konuşmalara denk geldiğimiz zaman, altyazının ne kadar geriden takip ettiğini ya da ne kadar önce başladığını kabaca anlayıp ¨Z¨ ve ¨X¨ tuşları ile ayar verebiliriz Bu tuşlara her basışımızda 100 milisaniye oynama yapmış oluruz ve ekranın sol üst köşesinde her basışımızda bu zaman değerleri görünür. Altyazı geç geliyor ise ¨X¨ tuşu, erken geliyor ise “Z¨ tuşu ile gerekli kaydırmayı yapıp uygun hale getirdikten sonra bu ¨-¨ ya da ¨+¨ zaman değerini aklımızın bir köşesine not ettikten sonra Mplayer’ı kapatıp asıl işimize başlayabiliriz. Altyazı dosyasını Dock’daki Jubler’ın üzerine sürükleyip bırakalım.

Açılmadan önce gördüğünüz gibi bir Dosya Tercihleri penceresi çıkarcaktır. Daha önceden dil kodlamalarını ayarladığımız için burada dikkat etmemiz gereken tek şey ¨FPS“ (Frame Per Second) değeridir. Direk kaynak video dosyasının FPS değerini vermemiz gerektiği için hemen sağdaki resimde kırmızı halka içinde gösterilen kutucuğa tıklamamız gerekiyor.

Daha önce altyazı dosyası ile video dosyasına aynı ismi verip aynı klasöre koyduğumuz için karşımıza çıkaran pencerede direkt olarak bize FPS kaynağı olacak asıl video dosyası çıkıyor ve tamam diyoruz.

Resimde gördüğünüz gibi hemen videonun FPS değeri belirlendi. Yine tamam deyip işimize başlıyoruz.

Karşımıza Jubler’ın son derece sade görünen ama bir o kadar de işlevli arayüzü çıkıyor. Bundan sonra işimiz çok basit.

Aynı Finder’daki birden fazla dosyayı seçerken yaptığımız gibi fare imleci ile tüm satırları seçiyoruz baştan en aşağıya kadar. Burada Command + A kısayolu işimize yaramayacak çünkü bunu yaptığımızda sadece o satırda var olan tüm harfleri seçecektir.

Menüden Araçlar => Zaman Kaydır seçeneğine geliyoruz. Yanda gördüğünüz gibi bir pencere açılıyor. Daha önceden Mplayer üzerinde tespit edip aklımızda tuttuğumuz (umarım hala aklınızdadır) zaman kayma değerini “+“ ya da ¨-¨yi seçerek aşağıdaki zaman bölümüne giriyoruz ve tamam diyoruz. İşlem bitmiştir. Kaydet deyip bunu yine video dosyamız üzerinde deniyoruz. Bunun tüm satırlar dışında tek satır için de anlattıklarımı uygulayabilirsiniz aynı şekilde.

Herhangi bir hata yapma olasılığına karşı bu işleme başlamadan önce altyazı dosyasının bir kopyasını almayı ihmal etmeyin. Eğer yanlışlıkla ¨+¨ yerine ¨-¨ değer verirseniz ya da bunun tam tersini yaparsanız en azında elinizde ilk halinin bir kopyası olan altyazı dosyası ile tekrar aynı işlemi uygulayarak doğru değeri verebilirsiniz.
Hata yapmaktan çekinmeyin. Sonuçta deneme yanılma yöntemi ile en doğru şekilde bu işlemi yapmayı öğrenebilirsiniz. Zaten işe giriştiğinizde ne kadar basit olduğunu anlayacaksınız.

Makalemizin 2. bölümünde Jubler ile nasıl çeviri yapıldığını anlatacağım.