Marka bağımlılığı ya da fanatikliği uzmanların yıllardır araştırdığı bir konu. Peki ya bir markaya karşı duyulan düşmanlık ve nefret?  Bu konuda bir araştırma var mı merak ediyorum doğrusu. Nedeni ise Apple.  Daha doğrusu Apple’a karşı büyükçe bir grubun duyduğu düşmanlık ve nefret! Hakaretler, saldırılar, bilgisizce yapılan yorumlar, gerçeklikten uzak iddialar vs…  Aslında bu Apple kullanıcıları için yeni bir durum değil. Yıllardır süregelen bir hastalık, bir illet.

Bugün bunu bir kez daha konu etmemizin sebebi ne?

Adobe’un mobil platformlar için Flash Player’ı geliştirmeyi sonlandırması.

Yakından takip etmeyenler “ne ilgisi var” diyebilir. Kısaca cevap verecek olursam; “çok ilgisi var.”

2007’den beri, başta iPhone olmak üzere piyasaya sürülen tüm İOS cihazlar Flash desteklememesi nedeniyle yerden yere vurulmuş ve tipik bir Apple karşıtılığıyla tu kaka ilan edilmişti. Dahası bu cihazları olduğu haliyle kabul eden kullanıcılar da, her zamanki gibi “Marka bağımlılığı” ve neredeyse “Budalalıkla” suçlanmıştı.

Apple’ın “Flash istiyorsanız iPhone kullanmayın. Flash İOS’a gelmeyecek” kararlılığındaki açıklamalarına rağmen, bu grup ısrarla ve her ürün güncellemesinde Flash desteği bekledi, İOS cihaz sahiplerine aşağılamaya varan eleştirilerde bulunma hakkını daima kendisinde gördü.

Çünkü bakış açısı hep aynıydı. Bugün de aynı:

“Ben sahip değilsem kötüdür.”

Eleştirilerin çelişkili ve mantıktan uzak yanı ise, Apple kullanıcıları tarafından şu cümleler ile her zaman ortaya çıkarıldı:

“Eksik buluyorsanız kullanmayın. Biz bu haliyle cihazlarımızdan memnunuz.”

Eleştiriler çelişkiliydi, çünkü Apple karşıtları bir yandan yerden yere vurdukları ürünleri asla kullanmayacaklarını söylerken, bir yandan da asla kullanmayacakları ve berbat ilan ettikleri ürünler hakkında kaygılanmaktan vazgeçmiyor, beklentiler içine giriyorlardı.

Eleştiriler mantıksızdı, çünkü ortada eleştiriye açık bir durum yoktu. Bir üretici kendi stratjileri, düşünceleri, yargıları, bilgi birikimi doğrultusunda bir ürün ortaya koymuştu ve bu ürünü satın alıp kullanmak ya da satın almamak şansı her zaman bulunmaktaydı. Kimse kimsenin kafasına İOS bir cihaz kullandırtmak için silah dayamıyordu.

Tüm bunlar ortadayken hala “iPhone’da Flash yok…” ile başlayan cümleler en hafif tabiriyle kötü niyetliydi.

Apple kullanıcıları bir tarafta,  Apple kullanmayan, hatta yakınından dahi geçmeyenlerden beslenen büyük bir grup diğer tarafta. Nedense sürekli suçlanan Apple kullanıcılarının (Nasıl eksik ürünü nasıl kullanırsınız? Aptal mısınız?) bu durum karşısında geliştirdiği savunma refleksleri ve sonuç olarak “Apple Fanboy” etiketinin o kişilerin üzerine yapışması…

Tam bu noktada şunu söylemeden geçemeyeceğim. Bir markanın fanı olmak, bir markanın düşmanı olmaktan çok daha akılcı bir durumdur.

Şöyle ki:

Bir markanın ürünü satın alırsınız, kullanırsınız, memnun kalırsınız. Sonra bir başka ürününü alırsınız, onu da kullanır ve ondan da memnun kalırsınız. Bu süreç böyle devam eder ve o markaya hayranlık duymayı başlarsınız.

Peki ya nefret ve düşmanlık?

Bir markanın ürününü satın almazsınız. Kullanmazsınız. Hatta denemezsiniz. Araştırmazsınız. Okumazsınız. Bilmezsiniz. Asla kullanmayı düşünmezsiniz… (Çok kötüdür çünkü o) Ama sabah akşam eleştirir, yerden yere vurursunuz. Hatta bununla da yetinmez kullananları da eleştirir, hakaret edersiniz.

Hangisi daha akılcı görünüyor?

Konumuza dönecek olursak, 2007’den beri birilerinin dillerine pelesenk olan “Flash” efsanesi bugün itibariyle son bulmuş durumda.

Adobe resmi açıklamayı yaptı ve artık mobil platformlar için Flash Player’ı geliştirmeyeceğini ve HTML 5 için yoğunlaşacağını belirtti. Yani, Steve Jobs’ın “Flash üzerine düşünceler” yazısında söyledikleri aynen gerçekleşti.

Bir kısmını tekrar paylaşalım:

“Flash, PC çağı için üretilmişti. Flash, Adobe açısından başarılı bir iştir ve onu PC’lerin de ötesine yaymak istemelerini anlayabiliriz. Fakat mobil çağ, -Flash’ın geride kaldığı- düşük güce sahip cihazlarla, dokunmaya duyarlı arayüzlerle ve açık Web standartlarıyla ilgilidir.

Apple cihazlarına yönelik sunulan Web içerikleri, Web’de video izlemk veya herhangi bir içeriği takip etmek için Flash’ ihtiyaç olmadığını göstermiştir. Ve uygulama geliştiricilerimiz, oyunlar dahil 200 Bin’den fazla zengin uygulamayı geliştirmek için Flash’a ihtiyaç duymamıştır.

Mobil çağda oluşturulan HTML5 gibi yeni açık standartlar, mobil cihazlarda [ve PC’lerde de] kazanan olacaktır. Belki de Adobe, gelecek için güçlü HTML5 araçları geliştirmeye odaklanmalı ve Apple’ın geçmişi geçmişte bırakmasını daha az eleştirmelidir.”

Yoruma gerek bırakmayacak kadar açık, ortada. Bugün Adobe, Flash Player’dan tam da Jobs’un dediği nedenlerle vazgeçiyor ve Apple bu değişime 2007’den beri kararlılıkla uyguladığı strateji ile öncülük ediyor.

Teknoloji forumlarında sabahtan beri takip ettiğim kadarıyla “iOS’da Flash yok” zırvalarını söyleyemeyecek olmanın yarattığı hüsran, yukarıda sözünü ettiğim kitleyi çileden çıkartmış.

Hala geçersiz düşüncelerle, yıkılan kaleyi ayakta tutmaya çalışıyorlar. İnternetteki Flash içeriğinin bugünden yarına değişemeyeceğini söyleyip, 10 yıllardan bahsediyorlar. Sorunun başından beri mevcut Flash içerikler ile ilgili değil, geleceğin interneti ile ilgili olduğunu anlayamıyorlar.  Bir kısmı da “Steve’in haklı çıkmasına” kafayı bir hayli takmış durumda. “Bu yaşananlar Steve’in haklı çıktığını göstermez, konuya böyle yaklaşmak taraf tutmak olur” düşüncelerini dile getiriyorlar.

Ne söylemeliyim acaba? Ya da bir şey söylemeli miyim?

Bu yorumlara bakınca “bir markaya karşı duyulan düşmanlık ya da nefret”, marka bağımlılığından daha çok araştırılması gereken bir psikolojik bir konu gibi geliyor bana.

Ama yine de onlar haklı!…

Öyle ya;  “iOS’ta Flash yok.”